I.

het werkwoord - verbum

praesens actief
praesens = onvoltooid tegenwoordige tijd

a-stam : voca-
het hele werkwoord = infinitivus : vocare = roepen

voco
vocas
vocat
vocamus
vocatis
vocant

ik roep
jij roept
hij roept
wij roepen
jullie roepen
zij roepen

De eerste, tweede en derde persoon enkelvoud en meervoud worden onderscheiden door de persoonsuitgangen :
-o, -s, -t, -mus, -tis, -nt
Leer deze uitgangen : -o, -s, -t, -mus, -tis, -nt, -o, -s, -t, -mus, -tis, -nt, -o, -s, -t, mus, -tis, -nt, ...

voca- heet een a-stam, omdat je telkens die -a- ziet; alleen in de eerste persoon enkelvoud (voco) is de a-klank in de o-klank opgenomen en verdwenen.

Het Latijn beschikt wel over persoonlijke voornaamwoorden (ik, jij, wij, jullie), maar gebruikt die alleen om nadruk te geven.
voco : ik roep
ego non voco, at tu vocas : ík roep niet, maar jíj roept

Leer de volgende werkwoorden :

amare : houden van, beminnen
ambulare : wandelen
armare : (be)wapenen
dare : geven
habitare : (be)wonen
imperare : heersen, bevelen
notare : opmerken
orare : smeken, bidden
ornare : (ver)sieren
pugnare : strijden
vocare : roepen, noemen

Onthoud de woorden door ze te verbinden met kennis, die je al hebt:

amare > Amor, de god van de liefde; l'amour (frans); amorous (engels); amateur
ambulare > een ambulante patiënt
armare : army (engels); l'armée (frans)
dare > datum; data (gegevens)
habitare > inhabitant (engels); habiter (frans)
imperare > emperor (engels); l'empereur (frans); empire-stijl
notare > notaris; notes (engels)
orare > ora et labora : bid en werk; oratorium
ornare > ornament
pugnare > pugilist = vuistvechter / bokser
vocare > vocaal = klinker;voix (frans)

Oefening 1:
geef de betekenis van de volgende werkwoordsvormen :

1. ambulamus
2. armare
3. vocant
4. habitas
5. amatis
6. do
7. imperant
8. notat
9. oramus
10. ornatis
11. armas
12. habitare
13. ambulant
14. notamus
15. oras
16. datis

Je kunt de correcte vertaling in de taakbalk onderaan het scherm van je computer lezen, wanneer je de werkwoordsvorm met de muis aanwijst; je moet niet klikken, alleen wijzen! Met dit hulpmiddel kun je je zelf onmiddellijk corrigeren; je kunt ook spieken, en dat mag. Maar ga niet verder met de lessen, voordat je het oefenmateriaal beheerst...

Opmerking: In andere browsers dan Internet Explorer werkt het nakijken door middel van de taakbalk waarschijnlijk niet. In IE werkt het, als je koxkollum.nl toevoegt aan de vertrouwde websites. Dat gaat als volgt:
Ga naar: Extra
Kies: Internetopties
Kies: Beveiliging
Ga naar: Vertrouwde websites en kies: websites (button)
Vul in bij Deze website aan de zone toevoegen: http://www.koxkollum.nl
Ontvink het vakje: Serververificatie (https)

Mocht je dit te veel gedoe vinden, of vertrouw je Kox Kollum niet, dan kun je hier de antwoorden vinden (opent in nieuw venster).

Oefening 2 :
maak zelf de juiste vormen :
voorbeeld : 3e pers enkv amare ---> amat.

Ook deze oefening kun je op de taakbalk nakijken, door de opgave met de muis aan te wijzen.
[Werkt het niet, dan vind je hier de antwoorden.]

1. 1e pers meerv dare
2. 2e pers enkv orare
3. 3e pers meerv habitare
4. 1e pers enkv imperare
5. 2e pers meerv notare
6. 3e pers enkv armare

Oefening 3 :
Meerkeuzetoets: kies het correcte antwoord:

Als dit allemaal lukt, ga dan naar les 2.
Kom af en toe terug naar deze les om te herhalen. Herhaling is zeer belangrijk, als je iets leert. Herhalen helpt. Ik kan het niet vaak genoeg zeggen.