|
LVIII.
Coniunctivus: irrealis
Leesles
Irrealis
De coniunctivus van het imperfectum en van het plusquamperfectum komt
vaak voor in het gezelschap van de voegwoorden si
- als en nisi - als niet.
si possem, venirem - als ik kon, kwam
ik
of: als ik zou kunnen, zou ik komen
(maar ik kan niet, dus ik kom niet)
si potuissem, venissem - als ik gekund
had, was ik gekomen
of: als ik zou hebben gekund, zou ik zijn gekomen
(maar ik kon niet, dus ben ik niet gekomen)
De in dit soort zinnen gebruikte coniunctivus noemt men de coniunctivus
irrealis. Immers, de situatie of gebeurtenis die beschreven wordt in
de hoofdzin, en de voorwaarde of veronderstelling die beschreven wordt
in de bijzin, is in strijd met of tegengesteld aan de werkelijkheid.
Na de voegwoorden si en nisi kunnen ook indicatieven voorkomen. Dan
is er geen sprake van een niet-werkelijke situatie of gebeurtenis.
Leer nu eerst de nieuwe woorden:
Alpes, Alpium : Alpen
altitudo, altitudinis : hoogte
classis, -is : vloot
depónere : neerleggen, afleggen
explorare : onderzoeken
fuga : vlucht
fugâ salutem pétere : zijn heil in de vlucht zoeken
imperium : gezag, macht
inferi (pl): (bewoners van de) onderwereld
interrogare : ondervragen
iudicare : oordelen
lenitas, lenitatis : zachtheid, traagheid
locus : plaats
loca (n. pl.): terrein, streek
mundus : wereld
oculus : oog
parare : voorbereiden, gereedmaken
propinquus : nabij, verwant
quantus? : hoe groot?
utrum ... an : of ... of
victor, victoris : overwinnaar
Onthoud de woorden door associatie:
Alpes > Alpen
altitudo > altitude (en)
classis > klas(se)
depónere > deponeren
explorare > explore (en)
fuga > muziekterm
imperium > empire (en)
inferi > inferior = lager gelegen > inferieur
interrogare > interrogate (en)
iudicare > jurist; iudex (la)
lenitas > ?
locus > lokaal
mundus > monde (fa)
oculus > oculair
parare > paraat
propinquus > prope (la); appropinquare (la)
quantus > quantiteit
utrum ... an > ?
victor > eigennaam; victorie
Oefening 1 :
Vertaal de volgende woordgroepen en bepaal of de indicativus of de coniunctivus
is gebruikt:
1. si
veniet
2. nisi
veniret
3. nisi
venisset
4. ne
statuant
5. ut
non statuerent
6. cum
apparebit
7. cum
appareret
8. si
ponemus
9. si
poneremus
10. si
poneremur
11. nisi
posuissemus
12. nisi
positi essemus
13. quia
relinquent
14. cum
relinquant
15. cum
reliquissent
16. si
occidereris
17. si
occisus esses
18. si
petimus
19. nisi
peteremus
20. si
fluxisset
Kijk na met de muis.
Oefening 2 :
Vertaal de volgende zinnen, en bepaal welke zinnen een irrealis bevatten:
1. Si
aeger ero, in
scholam non veniam.
2. Si
aeger essem, in
scholam non venirem.
3. Si
aeger fuissem, in
scholam non venissem.
4. Non
vivemus, nisi
edemus.
5. Non
viveremus, nisi
ederemus.
6. Si
poterunt, propinquos
suos visent.
7. Si
possent, propinquos
suos viserent.
8. Si
potuissent, propinquos
suos visissent.
9. Cum
apparebit classem Italiam petere, patriam
defendemus.
10. Cum
appareret classem Italiam petere, patriam
defendimus.
11. Segesta
est urbs antiqua in Sicilia, quae
ab Aenea, cum in haec loca venisset, condita est.
12. Cum
regnum mundi ab Iove cum fratribus divideretur, Neptunus
marium, inferorum Pluto obtinuit imperium.
13. Victor
imperat, ut victi arma deponant.
14. Victor
imperabat, ut victi arma deponerent.
15. Hannibal
equites ad castra Romana miserat,
ut explorarent, quantae copiae essent et quid pararent.
16. Milites
longo proelio fatigati nesciebant, utrum
perseverare an fuga salutem petere deberent.
17. Flumen
est Arar, quod fluit incredibili lenitate, ita
ut oculis, in utram partem fluat, iudicari non possit.
18. Hannibal
milites territos interrogabat, quid
Alpes aliud essent quam montium altitudines.
Kijk na met de muis.
Leesles
Lees de tekst eerst door; zoek op wat je niet meer weet, gebruik vooral
ook de aantekeningen die je krijgt door met de muis naar de links te
wijzen, en schrijf dan de vertaling op.
Kijk je vertaling na mbv. het antwoordmodel
[opent in nieuw venster].
De Horatiis et Curiatiis (2)
Satis constat inter auctores Horatios Romanos, Albanos Curiatios fuisse.
Cum his trigeminis fratribus agunt
reges, ut pro sua patria dimicent ferro: ibi imperium futurum esse,
unde victoria fuerit. Nihil recusatur; tempus et locus convenit.
Priusquam dimicarent, foedus
ictum est inter Romanos et Albanos his legibus
ut, cuius populi cives eo certamine vicerint, is alteri populo cum
bona pace imperitet. Postquam foedus ictum est, trigemini arma prehendunt
et in campum descendunt.
Datur signum et statim concurrunt. Primo propter pulverem nemo distinguere
poterat, qui victores, qui victi essent, sed paulo post apparuit duos
Horatios cecidisse, tres Curiatios superesse, sed saucios.
Unus Horatius, qui supererat, forte integer, cito fugam capessit, ut
adversarios segregaret. Iam aliquantum spatii aufugerat,
cum respicit et videt adversarios magnis
intervallis distare.
Tum magno impetu recurrit in primum eumque necavit, priusquam fratres
subvenire possent. Deinde contra secundum se
vertit, qui gravius
vulneratus facile trucidatur. Tertium Curiatium vincere tunc res levis
erat.
|